اجرت ساخت طلا چطور محاسبه می شود؟ فرمول و مثال کامل

مشتری می پرسد «اجرت این حلقه چقدر است؟» و جواب یک عدد نیست؛ یک فرمول است. حسابداری طلا بدون فهم درست اجرت ساخت، هم فاکتور را خراب می کند و هم سود مغازه را. در این نوشته فرمول اجرت را با مثال عددی می بینیم و خطاهای رایج را مرور می کنیم.

اجرت ساخت از کجا می آید؟

اجرت ساخت هزینه تبدیل طلا به قطعه است و چند جزء دارد:

• دستمزد ساخت پایه — بر اساس وزن کار، نوع ساخت (ماشینی یا دست ساز) و پیچیدگی.
• مخراجکاری — اگر کار مخراج دارد؛ جدا از دستمزد پایه حساب می شود.
• سنگ — قیمت سنگ به تراش، وزن و کیفیت بستگی دارد و اجرت سنگ مستقل است.
• حکاکی و پرداخت — حروف نگاری، پولیش اضافه و آبکاری.

فرمول پایه: اجرت = وزن خالص × نرخ اجرت گرم

مغازه ها اجرت را به دو شکل می گیرند: گرمی ثابت (نرخ مشخص برای هر گرم ساخت) یا مظنه ای (درصدی از مظنه روز). در هر دو شکل، پایه محاسبه وزن خالص طلاست، نه وزن با سنگ — سنگ در اجرت ساخت طلا وارد نمی شود.

مثال عددی

فرض کنید:

• وزن خالص قطعه: ۷ گرم، عیار ۱۸ (مهر ۷۵۰)
• اجرت ساخت گرمی: ۲٬۵۰۰٬۰۰۰ تومان
• سنگ: یک نگین با اجرت جداگانه ۴۰۰٬۰۰۰ تومان

حساب: ۷ × ۲٬۵۰۰٬۰۰۰ = ۱۷٬۵۰۰٬۰۰۰ تومان اجرت ساخت پایه. اجرت سنگ جدا اضافه می شود: ۱۷٬۵۰۰٬۰۰۰ + ۴۰۰٬۰۰۰ = ۱۷٬۹۰۰٬۰۰۰ تومان. قیمت کل فاکتور = مظنه روز × وزن خالص + اجرت + سود و مالیات طبق فاکتور.

ساختار کامل فاکتور را در نوشتهٔ فاکتور طلا: مظنه، اجرت و سنگ باز کرده ایم.

اجرت مظنه ای یا ثابت؟

• اجرت مظنه ای — درصدی از مظنه روز؛ وقتی مظنه بالا می رود اجرت هم بالا می رود. برای ساخت های رایج، رایج تر است.
• اجرت گرمی ثابت — عددی ثابت؛ برای ساخت های خاص یا قرارداد با کارگاه. حساب را ساده نگه می دارد ولی با مظنه هماهنگ نمی شود.

هر دو روش درست اند، به شرطی که در کل مغازه یک روش و یک نرخ حاکم باشد؛ دو نرخ موازی یعنی فاکتورهای ناهماهنگ و گزارش سود گمراه کننده.

خطاهای رایج محاسبه

1. اجرت روی وزن با سنگ — رایج ترین خطا؛ سنگ باید از وزن محاسبه خارج شود.
2. فراموش کردن ضایعات کارگاه — براده و ریزه ساخت دارایی است؛ اگر ثبت نشود، سود کارگاه روی کاغذ کمتر از واقعیت در می آید.
3. دو نرخ اجرت در دو دفتر — دفتر فروش و دفتر کارگاه باید از یک فهرست نرخ بخوانند.
4. نوشتن اجرت در ستون سود — اجرت ساخت هزینه مشتری است نه سود شما؛ اگر قاطی شود، سود واقعی مغازه معلوم نمی شود.

اجرت در فاکتور باید تفکیک شود

صورتحساب الکترونیکی طلا باید اجرت ساخت را از ارزش طلا جدا کند؛ فاکتوری که اجرت را داخل قیمت قاطی کند، هم برای مشتری شفاف نیست و هم برای سامانه مودیان. ارسال به مودیان را در سامانه مودیان برای طلا فروشی آورده ایم.

جمع بندی

اجرت ساخت یک فرمول است: وزن خالص × نرخ اجرت، به اضافه سنگ و مخراجکاری جداگانه. اگر این فرمول و نرخ هایش در یک سامانه باشند، فاکتور از همان صفحه بیرون می آید و سود مغازه درست حساب می شود. زر، نرم افزار حسابداری طلا وزن، عیار و اجرت را جدا نگه می دارد و فاکتور با تفکیک اجرت صادر می شود؛ مقایسه با حساب دستی را در حسابداری طلا با اکسل ببینید.